Najciekawsze ogrody publiczne w Polsce – Ogrody Kapias

Artykuły, Najciekawsze ogrody publiczne w Polsce | 2017-01-03

Bardzo mało popularna i wciąż zbyt powoli rozwijająca się w Polsce jest moda na zakładanie rekreacyjnych ogrodów publicznych do zwiedzania. Wiele mówi się obecnie o zanieczyszczeniu środowiska, o zjawisku smogu lub o braku parków w miastach. Pozwala się developerom na masowe wycinanie drzew w ścisłe już zabudowanych aglomeracjach, a na ogrody już zwyczajnie nie pozostaje miejsca. A to przecież zieleń jest lekarstwem na wiele chorób cywilizacyjnych obecnych czasów z czego nie zdajemy sobie sprawy. Z braku miejsca oraz funduszy rekreacyjne ogrody publiczne mają szanse rozwijać się poza ośrodkami miejskimi. Możemy je podzielić na ogrody prywatne oraz państwowe. Najszybszą szanse na rozwój mają te pierwsze i można powiedzieć, że zyskują coraz to większą popularność zarówno wśród zwiedzających jak i przedsiębiorców planujących założenie takiego ogrodu. Jednym z tego typu przedsięwzięć są Ogrody Kapias w Goczałkowicach w województwie śląskim.

dscn0394 dscn0400

A wszystko zaczyna się od pasji. Właściciel ogrodów Bogusław Kapias 1979 roku założył pierwszy ogród, który dziś nazwany jest Starym ogrodem i mieści się nieopodal Nowych ogrodów dużo większych założonych 2008 roku o powierzchni 4 ha. Ogrody są udostępnione do nieodplatanego zwiedzania przez gości w trakcie trwania sezonu. Dziś całe gospodarstwo ogrodnicze Kapias to prężnie rozwijająca się machina, przy ogrodach znajdziemy także restauracje oraz centrum ogrodnicze. Same ogrody wciąż są rozbudowywane i poszerzane o kolejne wnętrza tematyczne. Miejsce zostało bardzo dobrze przemyślane, zaprojektowane i przystosowane dla zwiedzania przez ludzi. W kilku miejscach w ogrodzie założone zostały toalety, ścieżki dostosowane są dla zwiedzania przez pojedyncze osoby jak i grupy wycieczkowe, osoby niepełnosprawne oraz rodziców z wózkami dziecięcymi. Ogród można zwiedzać również z przewodnikiem, a kilka razy do roku organizowane są specjalne eventy takie jak nocne zwiedzanie ogrodów czy dzień dziecka.

dscn0415   dscn0419

Ogrody mają formę edukacyjno – rekreacyjną są dobrym przykładem dla całego społeczeństwa, że standardowe ogrody botaniczne nie muszą być nudne. Zwiedzając ogrody możemy zauważyć, że przy roślinach widnieją tabliczki z nazwami; polską i łacińską. Sposób zaprojektowania ogrodów daje nam możliwość zwiedzania poprzez spacer specjalnie przygotowaną ścieżka. Układ jest bardzo czytelny, zwiedzający nie błądzi wśród roślin i na pewno nie ominie niczego po drodze. Oprócz różnorodnej tematyki wnętrz ogrodowych wśród roślin jesteśmy w stanie zauważyć sztukę w innej odsłonie. Elementy dekoracyjne w postaci rzeźb i figur, które również można kupić w centrum ogrodniczym niezwykle urozmaicają przestrzeń. Nie można również nie wspomnieć o fenomenalnie zaprojektowanej małej architekturze, która staje się częścią integralna wnętrz ogrodowych. Każde z wnętrz opowiada inną historię, działa na wyobraźnię zwiedzającego, rozbudza pasję do ogrodów nawet u najbardziej zatwardziałych przeciwników działkowców.

dscn0434   dscn0435

dscn0442   dscn0474

Wnętrza ogrodowe lub rabaty charakteryzuje specyficzny charakter tematyczny. Możemy zaobserwować przestrzenie charakterystyczne dla historii, regionalności oraz kolekcje roślin, które mają za zadanie pokazać różnorodność odmian jednego gatunku.

dscn0482   dscn0494

dscn0496   dscn0508

Do Nowych Ogrodów zaprasza nas szeroko otwarta brama, już przy wejściu można zaobserwować pierwsze dekoracje w postaci szklanych kul umieszczonych w rabatach. Szklane ozdoby są niezwykle wdzięcznymi elementami w ogrodach. Umieszczone w odpowiednich miejscach kreują tajemniczość ogrodu, mogą ogród poszerzyć, stworzą wrażenie mnogości roślin, zakrzywienia przestrzeni. Niezwykle pięknie prezentują się zlokalizowane przy zbiornikach wodnych. Parę kroków dalej wpadamy na pozostawiony stary zardzewiały rower, cały w kwiatach. Pod rowerem leżą częściowo rozbite donice przerośnięte roślinami jednorocznymi. Całość przywodzi na myśl obraz jak z bajki. W dalsze części ogrodu spacerujemy utwardzonymi wybrukowanymi szerokimi ścieżkami. Prawa strona ścieżki zaaranżowana jest na ogród skalny. Wśród kamieni i starych murków posadzone zostały rośliny popularnie wykorzystywane w kompozycjach na skalniakach; żagwin ogrodowy, sasanka, kosodrzewina, dąbrówka rozłogowa i inne. Po lewej stronie ścieżki mijamy duży staw wodny. Część brzegów zbiornika wodnego naturalnie spada ku lustrze wody, część stanową kamienne murki. W stawie pływają ryby, wokół fruwają ważki. Na środku wybudowano chatkę na wodzie do której prowadzi drewniany mostek. Na brzegach w maju zaobserwować można burze kolorów kwitnących różaneczników oraz azali, a w wodzie grzebienie wodne. Wśród roślin rozpoznamy te typowe dla środowiska wodnego kosaćce, turzyce i wierzby. Wejścia na pokład chatki strzegą kamienno – metalowe rzeźby czapli, a całość nazwano strefa natury. Spacerując po ogrodach nie można również nie zwrócić uwagi na idealnie płaskie i równo przystrzyżone trawniki. Dużą zasługą takiego stanu rzeczy jest zakaz wprowadzania zwierząt na teren ogrodów. Osoby podróżujące z swoimi pupilami muszą pozostawić je w specjalnych kojcach przed wejściem na teren ogrodów. Następnie mijamy dość sporych rozmiarów wrzosowisko. Oprócz różnych odmian wrzosów posadzonych w grupach rosną tam różne odmiany sosen. Po lewej widzimy pole liliowców z umieszczonym pośrodku stolikiem i krzesłami w kontrastującym do zielnego kolorze różowym. W oczy rzuca się również berberysowe wzgórze, gdzie można porównać barwy oraz pokroje różnych odmian berberysa. Wśród berberysów znajdziemy również pięciorniki oraz weigele. Niezwykle atrakcyjne jest wnętrze nawiązujące do starej polskiej wsi, nie w każdym skansenie obecnie znajdziemy tak pienie zaaranżowaną roślinami przestrzeń wokół kapliczek i starych chałup. Całość oddzielona jest od głównej ścieżki wybudowanym w starym stylu ogrodzeniem wiejskim. Następnie przechodzimy do jednych z najciekawszych wnętrz w całym ogrodzie; ogród zima oraz ogród lato. Dzieli je ścieżka z umieszczonymi co parę metrów ławeczkami. Po lewej widzimy bujność i intensywność roślin ogrodu lata po lewej stonowaną ale również okazałą zieleń ogrodu zima. Ścieżka obsadzona jest roślinami tego samego gatunku ale innej odmiany klonu pospolitego oraz trzmieliny fortunea. Udowadnia to, że dzięki jednej roślinie jesteśmy stworzyć wnętrza o skrajnie sprzecznych emocjach. W ogrodzie lata dominują rośliny o barwach ciepłych, żółtych i bordowych. Kolejną sprzecznością jest umieszczenie wśród kontrastujących do żywo żółto zielonych roślin, intensywnie niebieskich krzeseł oraz zlokalizowana w centralnym punkcie konstrukcja przypominająca iglo porośnięta przez trzmielinę. Centralnym punktem ogrodu zima jest biała altanka pod która na świętego Mikołaja czekają wiklinowe sanie i renifery. Dach altany obsadzony jest kosodrzewiną, w wnętrzu dominują rośliny zimoziele, iglaste, lub kwitnące na biało krzewy kalin i azali. Ławki przyjmują postać drewnianych białych sanek. W dalszej części ogrodu napotkamy się na kolejne wrzosowisko, punkt widokowy porośnięty przez wisterię. Na zboczenie z głównej drogi zachęca nas znak zacieniona ścieżka do której prowadzą drewniane schody. Następnie mijamy kolekcję roślin pnących. Wśród różnorodnych przestrzeni ogrodowych nie mogło również zabraknąć ogrodu zmysłów. Na podwyższonych rabatach posadzone zostały rośliny o wyrazistej fakturze liści, i zapachu które mają oddziaływać na nasze zmysły. Podwyższone rabaty zostały wykonane poprzez wybudowanie ceglanych murków. W całym ogrodzie możemy również zwrócić uwagę na różnorodność typów materiałów z których wykonywane są ścieżki. To wszystko działa intensywnie na nasze zmysły, kreuje wrażenie przepychu i zachwytu nad pięknem i bogactwem tych ogrodów. Bardzo ciekawym pomysłem jest stworzenie ogrodu w barwach narodowych. Z lotu ptaka wyglądałby w pełni rozkwitu jak polska flaka narodowa, z jednej strony ścieżki posadzone zostały rośliny kwitnące na biało lub o biało zielonych liściach, z drugiej zaś, kwitnące na czerwono lub o bordowo czerwonych liściach. Nieopodal ogrodu w barwach narodowych zlokalizowany jest zaułek śródziemnomorski z wielką lawendowa rabatą i egzotycznymi roślinami w donicach oraz tajemniczy ogród. W ogrodach jest mnóstwo miejsca do odpoczynku, rożne zakątki nieszprycowane są elementami ogrodowymi takimi jak pergole i kraty ogrodowe, przy których ustawione są ławki. Dla najmłodszych chwilą zabawy są również wielkie szachy z dużymi pionkami. W bliskiej odległości od szachów napotkamy na zakątek brzozowy oraz misternie przystrzyżone topiary niczym wyjęte z zdjęć Francuskiego Wersalu. Niezwykle bajkowy jest także ogród traw z kolejnym stawem wodnym, baśniowym domkiem, łódką i zwisającą na nad nią malownicza wierzbą plącząca. W całości założenia dominuje kolor niebieski oraz fioletowy wśród roślinności wodnej. Pośród traw widzimy zawieszone w powietrzu niczym zaczarowane metalowe motyle. Parę kroków dalej znajdziemy kolejne miejsce dla najmłodszych w postali placu zabaw. W oddali przestrzeń została przeznaczona dla ogrodu romantycznego oraz długiej pergoli zakończonej wielkim lustrem. Nie zabrakło również miejsca dla ogrodu japońskiego i choć wydaje się, że coś w nim nie gra bo więcej w nim kamienia niż roślin to jest on idealnym odwzorowaniem idei japońskich ogrodów. Dalej przechodzimy przez angielskie i francuskie wnętrza ogrodowe, ogród średniowieczny oraz różany. Możemy również wstąpić do małej szklarni z ciekawymi okazami kaktusów jak i zabłądzić w labiryncie z żywotnika zachodniego.

dscn0523   dscn0524

dscn0526   dscn0532

I choć wiele wnętrz jeszcze raczkuje pod względem okazałości roślin, a kolejne wnętrza są dopiero budowane, część z nich już teraz robi spore wrażenie i na pewno w przyszłości ogrody Kapias mają okazje stać się jednymi z najpiękniejszych ogrodów w Polsce oraz jedną z atrakcji na południu kraju, którą nie będzie można przegapić. Przeciwnicy mogą zarzucać, iż założyciele zatracili się w pogoni za stwierdzeniem „im więcej tym lepiej” co niekoniecznie jest słuszne w tym przypadku, że tak gęste nagromadzenie rożnego rodzaju form i elementów staje się mdłe, że jest to przesada, a od przepychu głowa jednak boli to jednak większość zwiedzających wyjdzie z tych ogrodów z wielkim „wow” wyrysowanym na ich twarzach.

dscn0551   dscn0555

dscn0558   dscn0571

Ogrody Kapias już dzisiaj tworzą niezwykle ciekawą atrakcje oraz miejsce przyciągające ludzi. W sezonie tętnią życiem, mieszkańcy jak i turyści mogą spędzić tam swój czas wolny, są niewątpliwie również inspiracją dla wielu ogrodników zarówno tych mniej jak i bardziej doświadczonych. Ukazują bogactwo i różnorodność dzisiejszego biznesu szkółkarskiego, są przykładem nieszablonowych rozwiązań w architekturze krajobrazu oraz inspirują pasjonatów sztuki ogrodniczej.

dscn0579

0